تربیت فرزند

مهرِ مطالعه مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
چهارشنبه, 19 مهر 1396 ساعت 13:02

alt

 

مهرماه به‌نوعی ماه خرید کتاب است؛ خیلی‌ها در گیرودار تهیه نوشت‌افزار و کتب درسی فرزندان، کتاب‌های جنبی مناسب دانش آموزان یا فرزندان کوچک‌ترشان را هم خریداری می‌کنند؛ اما یک پرسش مهم: چه‌طور فرزندمان را با کتاب و کتاب‌خوانی آشنا کنیم؟ با چه کتاب‌هایی آغاز کنیم و چه‌گونه مهر مطالعه را در دل او بنشانیم؟ راهکارهای پیشنهادی ما را در ادامه بخوانید:

 

1. از خودتان آغازکنید: پدر و مادر و خواهر و برادرهای بزرگ‌تر، کامل‌ترین الگوها برای همانندسازی کودکان هستند.

نخستین راه برای آشنایی فرزندان با کتاب این است که در دست پدر و مادر و اعضای دیگر خانواده کتاب ببینند.

 

2. خرید کتاب را از همان سال اول زندگی آغاز کنید. کتاب‌های زیادی به‌عنوان «اولین کتاب زندگی» در بازار موجود هستند که عموماً فقط تصویر دارند و اساساً فلسفه وجودشان، آشنا شدن کودک با کتاب است.

 

3. برای فرزندتان قصه بگویید: قصه وسیله‌ای است که می‌تواند کودکان را پای صحبت بزرگ‌ترها بنشاند و روابط عاطفی میان آن‌ها را تقویت کند.

 

4. هنگام خرید کتاب حتماً به رده سنی‌ای که کتاب به آن تعلق دارد، توجه کنید.

 

5. کودکان معمولاً دوست دارند آن‌چه در کتاب خوانده‌اند را برای دیگران تعریف کنند. پسر من حتی کمی پیازداغ قصه را زیاد می‌کند و جای اتفاقات و شخصیت‌ها را عوض می‌کند. این‌طور وقت‌ها با حوصله به داستان آن‌ها توجه کنید و ذوق و علاقه نشان دهید.

 

6. کودکان زیاد سؤال می‌پرسند و بزرگ‌ترها اغلب پاسخ این پرسش‌ها را می‌دانند و فوری در اختیار آن‌ها می‌گذارند؛ اما پیشنهاد می‌کنم که به‌جای پاسخ سریع، آن‌ها را به مطالعه و پیدا کردن پاسخشان در کتاب‌ها تشویق کنید.

 

7. اگر پدر و مادر به خرید کتاب برای کودک اهمیت بدهند و این کار، جزئی از برنامه زندگی و خریدشان باشد، می‌توانند به‌راحتی کودک را به مطالعه علاقه‌مند کنند.

 

8. مناسبت‌ها را جدی بگیرید و در مناسبت‌های بزرگ یا کوچک، کتاب هدیه بدهید.

 

 

منبع: مجله خانه خوبان، شماره ۱۰۳

  
چگونه اضطراب از ضرب می افتد؟ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
یکشنبه, 19 شهریور 1396 ساعت 08:51

alt

 

تفکر کار آگاهی

مهمترین ویژگی اصلی « افکار اضطرابی» آن است که واقع بینانه نیستند؛ به همین دلیل برای کودکی که مثلا از آمدن سیل اضطراب دارد، باید توضیح دادکه احتمال آمدن سیل به خانه آن ها واقعا چه قدر است؛ البته روشن است که احتمال آن صفر نیست ولی کم است و از طرفی اگر واقعا اتفاق بیفتد چه کارهایی میشود کرد.

در تکنیک « تفکر کار آگاهی» والدین تلاش می کنند به کودک مضطرب خود بیاموزند چگونه در هنگام مضطرب شدن ابطه بین فکر با احساس و رفتار خود را تشخیص بدهد و متوجه شود که این احساس ترس و رفتارهای مضطربانه درواقع ناشی از تفکر مضطربانه ای است که در زمان هایی خاص، فکر او را پر میکند. بعد از آن که کودک توانست به مهارت تفکر کار آگاهی برسد، امکان تغییر باورها در او پدید خواهد آمد.

آخرین بروز رسانی در سه شنبه, 21 شهریور 1396 ساعت 12:20
ادامه مطلب...
  
حسود کوچولو (بررسی حسادت کودکان) مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
پنجشنبه, 09 شهریور 1396 ساعت 07:34

alt

 

رقیب اول

اولین حس هوو داشتن در زندگی انسان، حسی است که همزمان یا مدتی بعد از تولد خواهر و برادر به کودک دست می دهد از همین رو می توان گفت یکی از مشکلات شایع فرزند پروری، حسادت کودک نسبت به خواهر و برادرهای خود است. البته گاه این حسادت نسبت به بچه های دیگر نیز می باشد؛ نتیجه حسادت، تیرگی روابط با اطرافیان و نیز سرخوردگی و ناراحتی درونی است روابط با اطرافیان و نیز سرخوردگی و ناراحتی درونی است؛ حسادت به صورت طبیعی در نهاد کودک وجود دارد اما برای شکل گرفتن حالت غبطه در کودکان باید مراقبت های تربیتی از سوی والدین اعمال شود. کودکی که غبطه می خورد، بیشتر برای کسب موفقیت در فضای سالم واداشته می شود، بر خلاف کودک کودک حسود که به دنبال ضربه زدن به طرف مقابل است. در همین راستا می توان به کلام امام صادق (علیه السّلام) توجه نمود که می فرمایند: «مؤمن غبطه می خورد و حسادت نمی ورزد، منافق حسادت می ورزد و غبطه نمی خورد».1

 

تب سنج حسادت

شاید برای برخی والدین تشخیص این که آیا کودکشان حسود هست یا نه کار چندان سختی نباشد. اما اگر در تشخیص حسادت فرزند خود تردید دارید به این سوالات در دو مقطع سنی فرزند خود پاسخ دهید:

* اگر فرزند شما در سنین پیش از دبستان است آیا شده گاهی حضور خواهر یا برادر خود را در خانه ندیده بگیرد و یا حتی وجود او را انکار کند؟ آیا شده او را بزند؟ آیا او را بزند؟ آیا بعد از تولد خواهر یا برادرش، دچار شب ادراری یا مکیدن انگشت شده و یا از خوردن غذا امتناع می کند؟

* اگر فرزند شما در سنین ابتدایی است، آیا از کارهای دیگران زیاد انتقاد می کند؟ آیا متوجه زیاد شدن جر و بحث، مسخره کردن، ازار رساندن و تحریک همکلاسی ها و دوستانش نسبت به همدیگر شده اید؟ آیا طعنه زدن، بی اعتنایی، خیالبافی، دروغ و تقلب در او بیشتر شده؟

هدف اصلی حسودان کوچک، جلب توجه والدین، همکلاسی ها، معلمان و منحصر نمودن علاقه و محبت آن ها نسبت به خویشتن است.

ادامه مطلب...
  
تو خودِ خودتی (2) مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
دوشنبه, 06 شهریور 1396 ساعت 12:16

alt

 

خودآگاهی سبب می شود که کودک و بزرگسال بتوانند ویژگیها و صفات مخصوص خود را بشناسند آن ها را ارزیابی کنند با زمینه های پیشرفت، باورهای درونی، ارزش ها، هیجانات و رفتارهای خود آشنا شوند و بفهمند آیا از خود و زندگی شان احساس رضایت دارند یا خیر؟در واقع، خودآگاهی اولین گام جهت تغییر و پیشرفت است. می توان در یک جمله گفت «خودآگاهی اولین اقدام اساسی برای شروع رفتارهای هدفدار، مسئولانه و مفید است» در شماره گذشته با برخی از تکنیک های افزایش مهارت خودآگاهی آشنا شدیم. در این شماره بقیه این تکنیک ها معرفی خواهد شد:

 

« تکنیک دست من»

برای آن که کودک از خود احساس مثبتی پیدا کند از او بخواهید انگشتان هر دستش را به ترتیب روی یک صفحه کاغذ بزرگ قرار دهد و با مدادی دور انگشتانش خط بکشد سپس هر یک از توانمندی های خود را روی یکی از انگشتانش بنویسد سپس این نقاشی را روی دیوار اتاقش نصب کنید. کودک با دیدن انگشتانی که توانمندی روی آن ها نوشته شده است احساس خوشایندی نسبت به خود می یابد. هنگامی که کودک شما مورد تمسخر یا تحقیر هم بازی ها و یا هم کلاسی های خود قرار می گیرد از او بخواهید به آن نقاشی نگاهی بیاندازد.

ادامه مطلب...
  
چگونه بچه ها پر وا می کنند؟ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
چهارشنبه, 18 مرداد 1396 ساعت 08:14

alt


چند راه کار ساده برای افزایش عزت نفس کودکان


عزت نفس ( خود ارزشمندی) که نیاز اساسی هر انسانی است، با تولد کودک، همراه او نیست، بلکه هدیه ای است که شما در طول زندگی به فرزندتان خواهید داد؛ با رفتارها و قضاوتهایی که درباره او خواهید داشت؛ اگر کودکتان فقط تقویت کننده های منفی دریافت کند، طبیعی است که درک ناخوشایندی از ارزشهای وجودی اش خواهد یافت و برعکس، اگر به اندازه کافی تشویق شود و پاداش بگیرد، با حس مثبت و احساس غرور نسبت به خودش رشد میکند. تردید نداشته باشید که آن چه افراد انتخاب می کنند، راهی که برمی گزینند و کارهایی که انجام می دهند، به عزت نفس آنها بستگی دارد.
 

1-    حداقل روزی یکبار به او بگویید که دوستش دارید.
 

2-    احساسات کودکتان را جدی بگیرید. سعی نکنید به او بگویید آنها را کنار بگذارد و یا اینکه از بیان احساساتش حس خوبی نداشته باشد.

ادامه مطلب...
  
احساس گناه یا احساس شرم؟ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
سه شنبه, 03 مرداد 1396 ساعت 09:17

alt

 

دو کودک، دو تجربه

·        پنج ساله که بودم تخم مرغ ها را می شکستم و روی زمین می ریختم. مادرم ماهی تابه ای به من داد و گفت « ببین! تخم مرغ را می شکنند و در ماهی تابه می ریزند برای پختن. حالا بشکن و در این بریز.» دیگر هیچوقت این کار را تکرار نکردم. ولی اگر با من تندی کرده بود، احتمالا دفعه بعد تخم مرغ ها را پشت یخچال می شکستم تا نبیند!

 

·        وقتی پسرم پنج ساله بود ، روزانه یک ساعت اجازه داشت در کوچه بازی کند یکی از روزها وقتی برای سرکشی بیرون رفتم او را ندیدم. وقتی برگشت، قانونی وضع کردم: « توی این یک ساعت باید جایی بازی کنی که وقتی سرم رو از در خونه بیرون می کنم، بتونم شما رو ببینم. متوجه شدی؟» پسرم جواب داد: « بله ». برای اطمینان بیشتر او را دم در خانه آوردم و پرسیدم: « به نظرت تا کجا بری تو رو می بینم؟» و او مرزها  را به درستی برایم توضیح داد. باز برای اطمینان بیشترچند سوال و جواب دیگر بین ما رد و بدل شد. از قضا چند روز بعد وقتی سرم را از خانه بیرون کردم، پسرم را ندیدم. پس از جست و جویی کوتاه او را در خانه دوستش پیدا کردم. با دیدن من جا خورد. بلافاصله  پرسیدم: « قانون مون چی بود؟» پسرم شروع کرد به توجیه کردن کار خود. اما من از او خواستم فقط قانون را بگوید. بعد از اینکه به قانون وضع شده اشاره کرد، برگشتم و به طرف خانه راه افتادم و او هم به دنبال من آمد. از آن زمان به یاد ندارم که مرتکب این کار شده باشد. به نظر شما اخم کردن، فریاد کشیدن، کشان کشان بردن به خانه و محروم کردن از بازی کردن در کوچه چه اتفاقی می افتاد؟

آخرین بروز رسانی در سه شنبه, 03 مرداد 1396 ساعت 10:33
ادامه مطلب...
  
تو خود خودتی (سلسله مباحث مهارت های کودکان) مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
شنبه, 03 تیر 1396 ساعت 10:58

alt

 

خودآگاهی

خودآگاهی، یعنی شناخت خود. کسی که استعدادها و ضعف هایش را بشناسد، با امکانات و محدودریت های زندگی خود آشنا باشد، بداند چه چیزی برای او ارزش دارد و چه چیزی بی ارزش است، بداند در زندگی چه آرزوهایی دارد و چه اهدافی را دنبال می کند، و خلاصه این که وضعیت فعلی خود را در زندگی فردی و اجتماعی، دنیوی و اخروی بشناسد، به خودآگاهی رسیده است.

شناخت درست از خود، مقدمه داشتن زندگی براساس واقعیت، پذیرش خود و تلاش برای حرکت رو به جلو است.

ادامه مطلب...
  
راه میان بُر مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
سه شنبه, 09 خرداد 1396 ساعت 12:21

alt

 

حجت الاسلام فرحزاد

معاشرت با خوب ها تاثیر مثبت روی آدم دارد، معاشرت با بدها تاثیر منفی. « المجالسة موثرة»؛ یعنی مجالست، معاشرت و دوست خیلی روی آدم اثر دارد.

بزرگی می فرمودند اگر ما تاثیر و کیمیای این را درک کنیم، دیگر به تعلیم و تعلم و ریاضت های سخت و فشارهایی که بعضی ها می آورند، نیاز نیست.

استاد بزرگوار ما همیشه می فرمودند بچه را زیاد امر و نهی نکنید، به آن ها تحمیل نکنید و فشارنیاورید. غیر مستقیم با آن ها کار کنید.

یکی از راه های غیر مستقیم این است که آن ها را در گردونه دوستان خوب وارد کنیم؛ یعنی بچه ما اگر بد اخلاق و پرخاشگر است یا افت تحصیلی دارد، خرده خرده با دعا و توسل، با دیدن پدر و مادر و خودِ دوستی که خوب است، با هدیه دادن و گرم گرفتن به او بگوییم که بیا با بچه ما هم دوست شو و با او باش. گاهی پدر، مادر، معلم و خیلی ها روی بچه کار کرده اند و اثر نمی کند اما دوستان  خوب با او گرم گرفته و رفیق شده و فضایش را عوض کرده.

نکته اش هم همان محبت مورد تاکید همیشگی ما است. معاشرت و محبت راه میان بُر است؛ دل فرد را اگر کسی جذب کرد، او را زیرورو می کند. یک کلام بسیار پخته ای از مرحوم آقای قاضی رحمه الله علیه است که فرمودند: « اگر کسی چهل سال در به در گردد، یک دوست خوب یا یک استاد خوب پیدا بکند، هیچ ضرر نکرده است».

 

 

منبع: ماهنامه خانه خوبان

آخرین بروز رسانی در چهارشنبه, 10 خرداد 1396 ساعت 11:28
  
آزمون های ناآرام مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
دوشنبه, 01 خرداد 1396 ساعت 12:04

alt

 

آزمون های ناآرام (بررسی دلایل بروز مشکلات در امتحانات)

 

علت ها و احتمال ها

این را می دانیم که بروز یک مشکل، گاهی برخاسته از چند دلیل است. در مشکلات امتحان نیز از نگاه دانش روان شناسی لازم است همه جنبه های احتمالی آن بررسی شود. در زیر شما چند نمونه از عوامل مشکل آفرین را فرا می گیرید. نام بردن از این دلایل، به معنای آن نیست که فرزند شما همه آن ها را دارد، بلکه برای شناخت عمیق تر شما از چرایی مسئله و به دنبال آن، حل بهتر و علمی تر مشکل است.

 

1-     اختلال یادگیری:

در این اختلال کودکان با وجود داشتن هوش طبیعی در زمینه روخوانی، درک مطلب، رو نویسی، املا، محاسبات ریاضی و یا حل مسئله دچار مشکل می شوند. یعنی غیر از درس ریاضی، خواندن و نوشتن، در درس های دیگر، به خصوص در درس های حفظ کردنی مشکل ندارند. مشکل این کودکان کم دقتی یا تنبلی نیست، بلکه آن ها در یادگیری مهارت های  لازم در زمینه ریاضی و خواندن و نوشتن صحیح نقص دارند. راه حل مشکل آن ها پرخوانی، گرفتن معلم خصوصی یا دادن جایزه نیست؛ این کودکان به درمان تخصصی نیاز دارند.

ادامه مطلب...
  
موتور سر به هوا مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط khani   
شنبه, 07 اسفند 1395 ساعت 13:20

alt

 

-         آروم و قرار نداره؛ نمی تونه یک جا درست بشینه، هی وول می خوره! دیگه خسته ام کرده، بگین باهاش چی کار کنم؟

-         می ترسم با پسرم مهمونی برم. شایدم روم نمیشه؛ آخه بارها شده که یه مرتبه ، بدون این که دلیل خاصی داشته باشه دیگران رو هل می داده، زور میگه، یه جوری انگار می خواد بچه های فامیل رو بچزونه!

-         اصلا حواسش نیست. انگار تو عالم هپروته! یک کار رو گاهی اوقات باید ده بار بهش بگم تا گوش بده. قبلا فکر می کردم گوشش ضعیفه. از وقتی بردم شنوایی سنجی و فهمیدم گوش هاش مشکلی نداره، خیلی احساس بدی دارم. فکر می کنم تو تربیتش کوتاهی کردم...

این چند نمونه، بخش کوچکی بود از شکایت های فراوان والدین کودکانی که معروف اند به « موتورهای سربه هوا » که البته در نظام های روان شناسی با عنوان « اختلال کمبود توجه ( بیش فعالی ) » دسته بندی می شوند. به طور کلی کودکانی که دچار این اختلال هستند به سه طبقه مختلف دسته بندی می شوند. دانستن این طبقه ها و توجه به نشانه های آن ها می تواند به والدین در تشخیص بیش فعال بودن فرزندشان و یافتن درمان متناسب کمک کند.

1.     کوچولوهای پر تکانه

رفتار تکانه ای یعنی رفتاری که به یک بارگی و بدون برنامه ریزی مشخص قبلی از فرد سر می زند. تکانه درواقع یک واکنش درونی ناخودآگاه است و در نگاه اول، به محیط ربطی ندارد. به بیان ساده تر، تکانه یعنی شخص به یک باره در درون احساس می کند کاری باید انجام دهد. وجود تکانه ها در انسان ها در همه سنین امری کاملا طبیعی و مقتضای طبیعت آن هاست، اما مشکل جایی است که فرد، متناسب سن خود نتواند تکانه هایش را مهار کند و در نتیجه از او رفتار یا رفتارهای تکانه ای سر بزند. تکانه های کنترل نشده منشا بروز خیلی از جنگ ها، پرخاشگری ها، غارت گری ها و اشتباهات در سنین مختلف هستند.برای مثال، در بزرگ سالانی که اهل چشم چرانی یا ایجاد مزاحمت برای دیگران هستند، تکانه های جنسی حکومت می کند. این بزرگ سالان معمولا از کودکی در کنترل تکانه های خود دچار مشکل بوده اند. در همین راستا، برخی از رفتارهای تکانه ای در کودکان، به عنوان شاخصی برای بیش فعالی مورد توجه قرار گرفته است. در این کودکان، یکی از این سه نشانه بروز می کند:

1.      وقتی معلم یا یکی از والدین از چنین کودکی سئوال می پرسند، هنوز سوال تمام نشده آن ها شروع به جواب دادن می کنند.

2.      به گونه ای رفتار می کنند که انگار اصلا دیگران و یا قوانین برای آن ها مهم نیستند. برای مثال کودک نمی تواند برای رسیدن نوبتش صبر کند. نمی تواند سر صف مدرسه در یک خط بایستد. چنین کودکانی وقتی درمان نمی شوند و بزرگ می شوند در هنگام رانندگی وقتی پلیس یا دوربین نباشد، معمولا چراغ قرمز را رد می کنند و در هنگام بازی فوتبال معمولا پاس نمی دهند.

3.      در مهمانی ها، در هنگام بازی، در کلاس درس، در بین اعضای خانواده و در جمع بچه های محل، معمولا وسط حرف این و آن می پرند  و به دیگران مجال سخن گفتن نمی دهند. نوعی بی تربیتی در رفتار نشان می دهند.

2.    موتور همیشه روشن

انرژی برخی از کودکان بسیار بالاست و مثل آتش فشان مدام در حال فوران هستند؛ گویی هیچ وقت آرام و قرار ندارند. چنین کودکانی « بیش فعال » نام دارند. نشانه های این کودکان عبارت اند از:

1.      مدام در جای خود تکان تکان می خورد؛ هم چنین اغلب با دست خود ور می رود یا مرتب دست خود را به جایی می زند و ضرب می گیرد یا به صورت تکراری پای خود را تکان می دهد.

2.      در جایی که باید مدتی روی صندلی بنشیند مثل کلاس درس و یا در اتاق انتظار مطب دکتر، اغلب از جای خود بلند می شود. درباره بزرگ سالانی نیز که نمی توانند برای یک مدت لازم مثلا حداقل نیم ساعت یا 45 دقیقه پشت میز کار خود بنشینند، می توان گفت یکی از نشانه های بیش فعالی وجود دارد.

3.      سر میز غذا، در مهمانی، در صف نوبت برای خرید چیزی از مغازه و... مدام بالا و پایین می پرد و یا به چیزهایی که نباید دست می زند؛ به عبارت دیگر در موقعیت های نامناسب بی صبری و رفتار خرابکارانه نشان می دهد. گفتنی است کودکان باید فعال باشند اما چنین کودکانی حتی برای پنج دقیقه که با مادر خود به یک سوپر مارکت رفته اند، خرابکاری های متعدد می کنند.

4.      چنین کودکانی در پارک، مدرسه، خانه، یا مکان های تفریحی دیگر، هنگام بازی خیلی سروصدا می کنند. سروصدا کردن برای بازی طبیعی است اما کودک بیش فعال به صورت مشخص بین بقیه بچه هایی که دارند بازی می کنند بیشتر داد و هوار راه می اندازد.

5.      رفتارهای این کودکان با تحرک، تیزی و تندی قابل مشاهده در حرکت ها همراه است. گویی موتوری به آن ها وصل شده و معمولا کارها را به صورت انفجاری انجام می دهند. در جمع کودکان می بینید که این کودک بدون دلیل ظاهری یک مرتبه گُر می گیرد و شروع به دویدن های تند می کند.

6.       کودکان بیش فعال، اغلب خیلی حرف می زنند و اطرافیانشان را کلافه می کنند. در مهمانی ها هنوز جمع در حال سلام و علیک اولیه است که آن ها شروع به صحبت کردن می کنند و بدون آن که در نوع اطلاعاتی که می دهند حد و مرزی داشته باشند، هر چه را به ذهنشان می رسد می گویند.

3.   سر به هواهای همیشگی

رفتارهای نشانگر سر به هوایی یا بی توجه بودن، تشکیل دهنده یکی دیگر از طبقات رفتاری موجود در کودک دچار اختلال کمبود توجه ( بیش فعالی ) است. چنین کودکی:

1.      معمولا در دقت کردن به جزئیات ناتوان است؛ از همین رو در تکالیف مدرسه، یا تکالیفی که والدین در خانه به آن ها می دهند دچار مشکل می شود. او در هنگام نوشتن املا، کلماتی را که دارای املای سختی هستند و نیاز به دقت دارند، اشتباه می نویسد.

2.      معمولا در انجام تکالیف مدرسه یا بازی هایی که به حفظ توجه برای مدتی نسبتا طولانی نیاز دارند، دچار مشکل است.

3.      در مورد دوم، نه تنها دچار مشکل می شوند، بلکه از انجام چنین تکالیفی یا بازی هایی که نیاز به توجه مدام دارند، متنفر و بی زار هستند.

4.      زمانی که مادر و پدر یا معلم با او صحبت می کند، به نظر می رسد که اصلا گوش نمی دهد.

5.      با این که متوجه دستور والدین یا معلم شده اند و با آن که قصد نافرمانی ندارند، اما معمولا نمی توانند دستورات منزل یا تکالیف مدرسه را به پایان برسانند. در بزرگ سالان این نشانه به این صورت است که معمولا کارهای خود را نیمه کاره رها می کنند و هنوز آن را تمام نکرده کار دیگری را بدون داشتن دلیل واقعا منطقی شروع می کنند.

6.       در این که بتوانند برای خود مدیریت زمانی کنند و تکالیف و کارهایشان را طبق یک برنامه و سازمان دهی انجام دهند، دچار مشکل هستند.

7.      معمولا مداد، خودکار، جامدادی و کتابی را که برای انجام تکالیف ضروری هستند در مدرسه و یا در خانه جا می گذارند و یا گم می کنند.

8.      سر کلاس یا در خانه، به محض این که صدایی بشنوند یا این که چیز جدیدی ببینند، حواسشان پرت می شود.

9.      اغلب فعالیت های روزمره را فراموش می کنند. مثلا یادش می رود مسواک بزند یا این که اگر قرار است سر ساعت خاصی زباله ها را از خانه خارج کند، فراموش می کند.

به کودکانی که حداقل در شش ماه، شش مورد از نه نشانه بیش فعالی و تکانشی بودن یا شش مورد از نه نشانه بی توجهی را نشان دهند و این رفتارها شدتی داشته باشد که با سطح رشد سنی کودک اصلا تناسب ندارد، برچسب کمبود توجه (بیش فعالی) زده می شود؛ البته اگر فرزند این تعداد از علائم را نداشته باشد، اما برخی را داراست، باز هم مناسب است که برای رفع نشانه ها در او اقدام لازم بشود.

ریشه این مشکل

خیلی از والدین می پرسند دلیل احتمالی بروز چنین مشکلاتی در کودک چیست؟ در پاسخ می توان گفت: سه طبقه مطرح شده در اختلال کمبود توجه(بیش فعالی) سه خاستگاه مختلف دارد که عبارت اند از:

-         تکانشی بودن کودک به مشکل شخصیتی در او باز می گردد.

-         بی توجهی در کودک به مشکلات ذهنی در او باز می گردد.

-         پرتحرکی و بیش فعالی در کودک هم می تواند ریشه شخصیتی و هم ریشه در مشکلات ذهنی کودک داشته باشد.

خط درمان

توجه به ریشه وجود این مشکلات از آن رو مهم است که سبک و نوع درمان در «درمان شخصیت» و «درمان ذهنی» با هم متفاوت است.

درمان مشکلات تکانه ای

نقطه مقابل تکانشی بودن کودک،«نظم و انضباط» است. کودکی که بیش فعال از نوع تکانه ای است، در حقیقت آموزش نظم و مقررات اجتماعی و اخلاقی را به درستی دریافت نکرده است. درواقع، سن آموزش نظم و انضباط اجتماعی و اخلاقی از دو یا سه سالگی است و با عنوان «آموزش خود کنترلی» مطرح است.

همان گونه که بیان شد، فردی که کنترلش در دست تکانه های اوست ، انسانی شهوت پرست و ویرانگر خواهد شد که محور زندگی او «لذت بیشتر» است. کودکانی نیز که در الطاف بدون حد و مرز والدین قرار می گیرندو هر اسباب بازی یا خواسته ای که دلشان می خواهد سریع توسط والدین اجابت می شود و هم چنین کودکانی که از ناحیه والدین طرد شده اند و هیچ نظارتی روی آن ها نیست و از این روست که هرچه دلشان بخواهند می کنند و کسی هم کار به کارشان ندارد، همه در معرض دچار شدن به اختلال بیش فعالی از نوع تکانه ای هستند. هم چنین کودکانی که به سبب زیبایی، نوه اول بودن، شیرین زبان بودن و عزیز بودن(مثلا در برخی خانواده ها پسر بودن) بیش از حد مورد توجه والدین و بستگان قرار می گیرند در معرض دچار شدن به این نوع مشکل هستند.

 

این کودکان در بزرگ سالی هر چه را دلشان ببیند نه تنها می خواهند بلکه برای رسیدن به آن از هر کار غیرمعقول و غیرقانونی و غیرشرعی استفاده می کنند چه در قالب یک لات گردنکش شرور و چه در قالب یک مدیر حقه باز یک شرکت!

 

نکته های درمانی و پیش گیری در چنین موارد:

-         درمان چنین کودکانی نیاز به سبک تربیتی اقتدارگرایانه از سوی والدین دارد.والد باید بتواند در برابر خواسته های غیر منطقی کودک به او «نه» بگوید و سر «نه» گفتن خود بایستد و او را نیز به صورت عملی با استفاده از تکنیک های مناسب فرزند پروری مطیع خود سازد.

-         یکی از بهترین روش ها برای درمان این کودکان انجام تمرینات دومیدانی از نوع استقامتی است. برای مثال حداقل 30 الی 45 دقیقه این کودکان باید بدون وقفه، با یک سرعت متوسط یا آرام بدوند. انجام روزانه این تمرین، به مرور، قدرت بازدارندگی را در این کودکان تقویت می کند.

-         قوی کردن اراده در کودک می تواند در درمان تکانه ای بودن او موثر باشد. برای مثال تحت قالب بازی، ساعتی جلوی کودک می گذاریم و از او می خواهیم تا مدتی متناسب با سن او ( مثلا پنج دقیقه برای یک کودک شش یا هفت ساله) بنشیند و این پا را روی آن پا قرار دهد و کاری نشستنی مثل نقاشی انجام دهد.کودک در طول این مدت نباید تکان بخوردو برای او پاداش قرار می دهیم.

-         هنگامی که پدر و مادر با هم سخن می گویند به کودک اجازه ندهند که بین حرف آن ها بپرد. اگر کودک خواست توجه هر یک از آن ها را جلب کند و سخن بگوید، با بی توجهی به او به سخن گفتن با همدیگر ادامه دهند. اگر اصرار کودک بیشتر شد و والدین نتوانستند به بی توجهی خود ادامه دهند، کافی است ساعت را به او نشان دهند، بگویند بعد از این مدت زمان، ما به شما و حرف هایت توجه خواهیم کرد و تا زمان مقرر طی نشده است هرگز به او توجه نکنند. تعیین مدت زمان برای کودک به تناسب سن اوست. برای مثال برای کودک سه ساله، یک دقیقه، برای سه تا شش سال دو تا سه دقیقه و برای سنین دبستان 5 الی ده دقیقه را مشخص کنید. بعد از آن که چنین مسئله ای را به کودک آموزش دادید، پشت سر کودک از بستگانی هم چون پدربزرگ و مادربزرگ نیز بخواهیدکه به چنین برنامه ای پای بند باشند.

-         در هنگام ارائه و اجرای تربیت درست درباره کودکان تکانه ای والدین باید به گونه ای برخورد کنند که کودک حس کند در صورت نافرمانی نمی تواند والدین خود را ناراحت کند و والدین با خونسردی سرانجام او را به خواسته خود مجبور خواهند کرد. برای مثال، در مورد قبل کودک فکر نکند با ادامه رفتار خود(وسط حرف والدین پریدن) می تواند آن ها را عصبانی کند.

-         یکی از نکته های مهم در درمان کودکان تکانشی، کنترل محیط است. پدربزرگ و مادربزرگی که رفتارهای بی ادبانه و تکانه ای چنین کودکانی را با خنده یا تحسین پنهان چهره تایید می کنند، به روند درمان او ضربه می زنند.پیشنهاد می شود، در صورت وجود چنین مداخله هایی، به منظور جلوگیری از مداخله های نادرست بستگان، مدتی(مثلا تا دو هفته) مهمانی نروید و یا محترمانه با طرح برنامه درمانی خود بخواهید مهمانان زمان دیگری تشریف بیاورند.

-         جزو والدینی نباشید که به غذا خوردن کودک خود حساسیت زیادی نشان می دهند. کودکی که صبحانه نمی خورد و والدین او مدام دنبالش می دوند که با اصرار به او غذا بدهند، در حقیقت دارند رفتارهای بی نظمی را در کودک دامن می زنند. نگران نباشید، هروقت کودک واقعا گرسنه شود، خود سراغ غذا خواهد آمد؛ البته از دادن میان وعده های غیرمفید و مصنوعی مثل چیپس و پفک به این کودکان اجتناب کنید.

-         کارهای شخصی کودک را انجام ندهید.اجازه دهید خود لباسش را بپوشد یا بند کفشش را ببندد.انجام افراطی کارهای شخصی کودک، روحیه نظم و خودکنترلی را در کودک کاهش می دهد و او را مستعد رفتارهای تکانه ای می کند.

-         به کودک بگویید در صورتی که فرمان شما را گوش ندهد، با محرومیت رو به رو خواهد شد.محرومیت با توجه به نقطه ضعف کودک تنظیم می شود.برای مثال اگر به دستور شما درباره جمع کردن اسباب بازی های خوداز کف اتاق گوش نداد، بگویید اگر آن ها را سر جایشان نگذاری، فلان اسباب بازی ات را (یکی از اسباب بازی هایی که می دانید خیلی دوست دارد) از یک تا هفت روز( بسته به سن کودک) به او نخواهید داد.

-           خود والدین باید الگوی مناسبی برای کنترل تکانه و داشتن و نظم و انضباط اخلاقی و اجتماعی برای کودک باشند. برای مثال پدری که  به قوانین احترام نمی گذارد و مثلا چراغ قرمز را تا حد امکان رد می کند! نمی تواند الگوی شایسته ای برای فرزند تکانه ای خود باشد. شایان ذکر است در زمینه کنترل تکانه، دین اسلام بسیار سخن دارد. بسیاری از دستورات اخلاقی، اجتماعی و عبادی دین مصادیقی از آموزش خودکنترلی هستند. می توان گفت دین اسلام دینی منسجم، قانون مند و توانمند در کنترل تکانه ها و رساندن فرد به بالاترین حد از خودکنترلی است؛ بنابراین تقلید والدین به دین، خودکنترلی آن ها را بالا می برد و بالا رفتن خودکنترلی در آن ها یعنی وجود الگویی عملی برای کودک از خودکنترلی. افزون بر آن چه بیان شد، نباید از این نکته غافل بود که اعمال تربیت در راستای رسیدن کودک به خودکنترلی اگر جانب زیاده روی پیدا کند ممکن است منجر به بروز رفتارها و افکار وسواسی در کودک شود؛ بنابراین باید جانب اعتدال را در این مهم در نظر داشت.

در شماره بعد، ان شاالله درباره درمان دو دسته دیگر از کودکان مبتلا به اختلال عدم توجه / بیش فعالی مطالبی تقدیم خواهد شد.

 

 

منبع: ماهنامه خانه خوبان

آخرین بروز رسانی در یکشنبه, 08 اسفند 1395 ساعت 12:19
 
<< شروع < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعدی > انتها >>

صفحه 1 از 21